• Здраво и добредојдовте на форумот на IT.mk.

    Доколку сеуште не сте дел од најголемата заедница на ИТ професионалци и ентузијасти во Македонија, можете бесплатно да се - процесот нема да ви одземе повеќе од 2-3 минути, а за полесна регистрација овозможивме и регистрирање со Facebook и Steam.

Мини објаснување за chmod [Linux]

Статус
Затворена за нови мислења.
  • Ја почнал/а темата
  • #1

Aleks

Gaining Experience
18 мај 2007
5,748
288
CHMOD , malo objasnuvanje

Sho e chmod a ????? Epa vaka, chmod e linux komanda za menjanje na dozvolite na nekoi fajlovi ..

Intro: Znaeme deka linuxot e multiuser OS, toa znaci deka povekje useri mozhe odednash da se logirani na nego. Sega, ako imame 4 korisnici online , eden od niv e profesor I vo svojata papka ima vazni testovi .. kako kje bide ako sekoj moze da gi gleda tie testovi ? HAOS, epa zatoa vo linuxot ima dozvoli na fajlovi (file premissions), za da se znae koj sho mozhe da prae.
Eve kako kje videme koi dozvaluvanja ima eden fajl, so pomosh na komandata ls -l:

-r-x---r-x 1 stevenm stevenm 7383 Apr 9 07:45 PERL
-rw------- 6 stevenm stevenm 2983762 Apr 6 02:32 pornmovies
-rw------- 1 stevenm stevenm 5837 Apr 9 05:34 pornpics
drwx------ 1 stevenm stevenm 612 Apr 9 01:22 cdrom

Gledajte ja prvata kolona so toa -rw------- eve toa sho znache:
Vo linuxot postojat 3 dozvoluvanja:
1.owner – sho mozhe ownerot na fajlot da prae so nego
2.group – grupata na koja I pripagja adminot na toj fajl
3.other – site drugi korisnici/useri shto mozhe da praat na fajlot

Kratenicite se:
owner – u
group – g
other – o

znachi prvata kolona e vaka: -uuugggooo

Gledate deka za sekoja grupa ima po 3 pesta za dozvoluvanja ostaveno I toa:
Read – r
Write – w
Execute – x
, a prvoto e da se potencira dali fajlot e direktorija t.e. d

znaci ako nekoj fajl go ima slednoto : -rw-r—r-- znaci deka gospodarot na toj fajl mozeh da cita od nego I da zapishuva, grupata da cita, I site drugi da citaat.

Kako da se smenat dozvoluvanjata na nekoj fajl? Toa se pravi so pomosh na komandata chmod (PS: Kje objasnam samo eden nachin so chmod t.e. so koristenje na u,g,o a mora da napomenam deka ima I nacin so projki da se menuvaat dozvoluvanjata ama mislam deka toa e poteshko.)

Znachi rekofme za owner – u,group - g, other – o eve kako da se smenat dozvoluvanjata so pomosh na ovie skratenici:

chmod u+rwx FILE – kje gi smeni dozvoluvanjata na fajlot I toa za adminot na fajlot da mozhe da go cita,izmenuva I uklucuva

fajlot kje ni izgleda vaka posle ls -l :
-rwx------

znaci ushpesho sme gi smenile .. Istiot princip vazhe I za se drugo, pr: chmod o+rwx FILE (ne se preporachuva, lol, najdete zoshto)
chmod ugo+rwx

Pozdrav
-Aleks
 

Alexandar

Gaining Experience
21 мај 2007
2,514
90
Браво Alex, сега не сум во состојба, ама денојве ќе обајснам и за другиот начин на давање дозволи, со броеви.
 

CyberLord

Intern
16 април 2007
135
2
@Аleks:
треба да се потрудиш туториалите да ги пишуваш на кирилица, ако веќе ги пишуваш на Македонски. :ninja2: :rolleyes:
 

Alexandar

Gaining Experience
21 мај 2007
2,514
90
Значи како што кажа Alex, дозволите се даваат со наредбата chmod. Кај давањето на дозволи со помош на броеви, наредбата се состои од "chmod" проследен со трицифрен октален број и објектот на кој му ја доделуваме дозволата. Пример:

chmod 644 index.html

Сега ќе го објаснам значењето на окталниот број. Како што може да видите, окталниот број се состои од 3 цифри. Секоја цифра соодветно ја дава дозволата на трите вида корисници: сопственикот на датотеката, неговата група и останатите корисници. Во овој случај, сопственикот добива дозвола 6, групата 4 и останатите корисници 4. Броевите може да се движат од 0 до 7 (октален систем). Во следната листа го има дадено значењето на секој број:

0 --- (нема право за читање, запишување и извршување (rwx))
1 --x (има право за извршување)
2 -w- (има право само за запишување во датотеката или директориумот)
3 -wx (право за запишување и извршување)
4 r-- (право за читање)
5 r-x (право за читање и извршување)
6 rw- (право за читање и запишување)
7 rwx (право читање, запишување и извршување - сите права)

Според оваа табела, можеме да дојдеме до значењето на претходниот пример.

chmod 644 index.html

Значи дозволите ги даваме на датотеката index.html, сопственикот на датотеката има право 6 - читање и запишување, групата има право 4 - смао запишување а исто така и другите корисници кои имаат пристап на оваа датотека а не се членови на групата имаат дозвола 4. Еве упте еден пример:

chmod 755 test.exe

Дозволите ги доделуваме на датотеката test.exe. Сопственикот има право 7 - читање, запишување и извршување, корисниците кои спаѓаат во иста група со сопственикот имаат право 5 - читање и извршување, а исто право имаат и сите други корисници.

Доколку не можете да запаметите кој број која дозвола дава, може дозволите да се изведат на следниот начин:

Изразот "rwx" кој кажува кој корисник каква дозвола има, можеме да го поделиме на три дела:

r w x

Првиот дел "r" (read) кажува дали корисникот има право да чита од датотеката, вториот дел "w" (write) кажува дали корисникот има правио да запишува во датотеката и третиот дел "x" (execute) кажува дали корисникот има право да ја извршува таа датотека. Секој од овие делови може да има две вредности: да му е доделен на корисникот или да не е, односно 1 и 0 (бинарно претставување).

Доколку под секој дел ја напишеме бинарната вредност, односно дали таа дозвола му е доделена на корисникот или не, ќе добиеме троцифрен бинарен број. Пример:

r w x

1 0 1


Значи го добивме бројот 101. Доколку овој бинарен број, го конвертираме во октален, ќе го добиеме бројот за давање на дозвола а тоа е бројот 5. Како што може да видите во претходната табела, бројот 5 го има значењето "r-x".

Се надевам дека добро објаснив, ако имате нешто нејасно слободно прашајте, ќе се потрудам да ви објаснам.
 
  • Ја почнал/а темата
  • #10

Aleks

Gaining Experience
18 мај 2007
5,748
288
Super aleksandar_te, eve ushte edno malechko objasnuvanje, mislam ova kje go svatat podobro:

Eve gi cifrite:

0 = izbrishi gi site dozvoluvanja
1 = Read
2 = Write
4 = Execute

znachi, chmod +733 forum.txt, mu davame celosni prava na ownerot t.e. 1+2+4 = 7 , r/w na grupata i r/w na site ostanati useri, t.e. 1+2 = 3
 

Alexandar

Gaining Experience
21 мај 2007
2,514
90
Super aleksandar_te, eve ushte edno malechko objasnuvanje, mislam ova kje go svatat podobro:

Eve gi cifrite:

0 = izbrishi gi site dozvoluvanja
1 = Read
2 = Write
4 = Execute

znachi, chmod +733 forum.txt, mu davame celosni prava na ownerot t.e. 1+2+4 = 7 , r/w na grupata i r/w na site ostanati useri, t.e. 1+2 = 3
Фала Aleks, сум заборавил.
 
Статус
Затворена за нови мислења.

Нови мислења

Последни Теми

Статистика

Теми
43,557
Мислења
823,233
Членови
28,061
Најнов член
Viktorofski
На врв Дно